Τι προκαλεί την εποχιακή καλοκαιρινή κατάθλιψη;

Η καλοκαιρινή λοιπόν, εποχιακή, κατάθλιψη είναι συχνή σε χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στον ισημερινό, εξαιτίας των ακραίων καιρικών συνθηκών. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εμφανίζεται και στα υπόλοιπα μέρη του κόσμου. Σχεδόν το 4-6 % των ανθρώπων στις ΗΠΑ πάσχουν από αυτή τη διαταραχή. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε :

• Βιολογικές μεταβολές που προκαλούν την εποχιακή κατάθλιψη

• Έλλειψη ελέγχου του καθημερινού μας προγράμματος λόγω διακοπών

• Έλλειψη αυτοπεποίθησης όσον αφορά στην εικόνα του σώματός μας

• Οικονομική κρίση λόγω ανάγκης σχεδιασμού των διακοπών

• Η ζέστη

Πώς να αντιμετωπίσετε την εποχιακή κατάθλιψη

Το πρώτο βήμα προς την αντιμετώπιση μιας κατάθλιψης, πριν αυτή εξελιχθεί σε σοβαρότερη, είναι βεβαίως η λήψη επαγγελματικής βοήθειας. Αν μιλήσετε σε ένα τρίτο άτομο, θα βοηθηθείτε, ώστε να δείτε μια καλύτερη οπτική στη ζωή σας. Συνεπώς, ακόμα και αν γνωρίζετε ότι μετά το τέλος του καλοκαιριού, θα αρχίζετε να νιώθετε καλύτερα, μην περιμένετε μέχρι τότε. Αντιθέτως, μιλήστε σε κάποιον. Μαζί με αυτό όμως, μπορείτε να δοκιμάσετε κάποια απλά βήματα για να βελτιώσετε λίγο τα πράγματα.

1. Προβλέψτε διάφορα ενδεχόμενα και προσχεδιάστε

Αν νιώθετε απλά καλά πριν το καλοκαίρι, σκεφτείτε μπροστά. Σχεδιάστε ένα πρόγραμμα, ώστε τα παιδιά σας να διασκεδάσουν χωρίς εσάς, ώστε εσείς να έχετε χρόνο για τον εαυτό σας. Προγραμματίστε ακριβώς τα ταξίδια σας και εξοικονομήστε χρήματα για τις διακοπές. Απλά προετοιμαστείτε για παν ενδεχόμενο, ώστε όσο γίνεται να έχετε έλεγχο των καταστάσεων.

2. Ακολουθήστε ένα καθορισμένο πρόγραμμα

Ο προσχεδιασμός δεν είναι αρκετός, αν δεν ακολουθήσετε το πρόγραμμα, μόλις η κατάθλιψη κάνει την εμφάνισή της. Μπορεί να μην έχετε ξαφνικά να κάνετε τίποτα στο σπίτι και όλη την υπόλοιπη μέρα σας. Οπότε θέστε μια απλή ρουτίνα όπως και αν έχουν τα πράγματα γι’ αυτές τις διαφορετικές μέρες. Η καταγραφή τους σε ένα ημερολόγιο επίσης θα βοηθήσει.

3. Μην διαταράξετε το πρόγραμμα του ύπνου σας

Το καλοκαίρι μπορούν να συμβούν πολλά διασκεδαστικά πράγματα και εσείς θα έχετε ελεύθερο χρόνο να τα απολαύσετε. Μάλιστα, συνήθως τα καλοκαιρινά βράδια έχουμε πολλούς λόγους για να κοιμηθούμε αργότερα από το συνηθισμένο. Αλλά είναι καλύτερα να κρατάτε μια ισορροπία. Βεβαιωθείτε ότι κοιμάστε επαρκώς κάθε μέρα. Διασκεδάστε όσο θέλετε, χωρίς να τιμωρείτε το σώμα σας.

4. Μείνετε με παρέα

Αν μένετε συνεχώς μόνοι, θα επιδεινώσετε τα πράγματα. Γνωρίζουμε βέβαια ότι στην κατάθλιψη και στην πολύ ζέστη, το μόνο που θέλετε είναι να μείνετε μέσα και να μην κάνετε τίποτα. Παρόλα αυτά, είναι κάτι που χρειάζεται να αποφύγετε. Αποσπάστε την προσοχή σας όσο περισσότερο γίνεται, κάντε σχέδια με άλλους. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε να πάτε σε κάποιο πάρτι· απλά κάντε παρέα με τους φίλους σας.

5. Καταναλώστε πολύ νερό

Η αφυδάτωση προκαλεί πολλά προβλήματα υγείας, όχι μόνο σωματικά, αλλά και ψυχολογικά. Η έλλειψη νερού στον οργανισμό σας θα επηρεάσει τα επίπεδα της σεροτονίνης, κάτι που σίγουρα θα χαλάσει τη διάθεσή σας. Συνεπώς, πίνετε συνεχώς νερό και μείνετε υγιείς.

6. Ασκηθείτε

Όχι για το τέλειο σώμα! Σας το προτείνουμε, για να διατηρήστε το νου και το σώμα σας υγιή. Μια καλή προπόνηση την ημέρα αποτελεί μια από γνωστότερες θεραπείες για κάθε είδος κατάθλιψης. Αν η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή για έντονη γυμναστική, πηγαίνετε για κολύμπι ή βρείτε έναν καλά κλιματιζόμενο χώρο για να ασκηθείτε.

7. Μην πιέσετε το σώμα σας πολύ

Ένα υγιές σώμα μπορεί σίγουρα να σας κάνει να νιώθετε πιο σίγουροι με τον εαυτό σας, αλλά αυτός δεν είναι επαρκής λόγος για να υπερβάλλετε. Τραφείτε υγιεινά, αλλά βασικά, κάντε το με μέτρο. Μην αναγκάζετε τον εαυτό σας να οργανώνει πάρτι, επειδή όλοι οι υπόλοιποι μπορεί να το κάνουν. Μην σκέφτεστε συνεχώς το πόσο καλά υποτίθεται ότι περνούν οι άλλοι, ενώ εσείς όχι. Βρείτε πράγματα για να κάνετε που να σας κρατούν χαρούμενους/ες και όχι ό,τι είναι στη μόδα ή ό,τι πρέπει να γίνει.

8. Ανακαλύψτε τους λόγους

Υπάρχει συνήθως κάποιος παράγοντας που πυροδοτεί αυτή σας την κατάθλιψη. Μπορεί να πανικοβάλλεστε που πρέπει να αντιμετωπίζετε όλους εκείνους τους «χαρούμενους» ανθρώπους το καλοκαίρι, να θυμάστε ένα τέλειο καλοκαίρι με μια παλιά σας σχέση ή έναν θάνατο ή και έναν επώδυνο χωρισμό. Μπορεί δηλαδή άθελά σας να συσχετίζετε το καλοκαίρι με κάποια περιστατικά. Βρείτε τι είναι αυτό που σας κάνει λυπημένους, τη συσχέτιση που σας επηρεάζει τόσο πολύ.

H βιταμίνη D αποτελεί ένα «υπερόπλο» υγείας για όλες τις ηλικίες. Οι ερευνητές μάλιστα τη χαρακτηρίζουν ως βιταμίνη του μέλλοντος. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, οι περισσότεροι γνώριζαν ότι είναι απαραίτητη μόνο για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και της ραχίτιδας. Ωστόσο, σήμερα, τα δεδομένα είναι εντελώς διαφορετικά, καθώς νέα στοιχεία αποδεικνύουν τον σημαντικότατο ρόλο της στην διατήρηση της καλής υγείας.

Όλα ξεκινούν από το ασβέστιο, ένα στοιχείο σημαντικό για την καλή κατάσταση του σκελετού μας, καθώς και την εύρυθμη λειτουργία των μυών, της καρδιάς και του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Καθώς όμως ο οργανισμός μας δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του ασβέστιο, είναι απαραίτητο να το λαμβάνουμε από τις τροφές ώστε ο οργανισμός να δημιουργεί «αποθήκες» για το σκελετό. Η έλλειψή της συνδέεται με την οστεοπόρωση.

Επιπλέον, τελευταία έχουμε αποδείξεις ότι η βιταμίνη D βοηθά επίσης στην καλή λειτουργία του καρδιαγγειακού και του μυϊκού συστήματος. Πιθανολογείται επίσης ότι προστατεύει από μερικές μορφές καρκίνου, κυρίως από εκείνον του παχέος εντέρου.

Πόση βιταμίνη D χρειαζόμαστε για να καλύψουμε τις ανάγκες μας;

Καθημερινά χρειαζόμαστε 400 μονάδες βιταμίνης D. Έχει φανεί ότι περίπου το 90% της βιταμίνης D που χρειαζόμαστε το παίρνουμε από τον ήλιο. Πώς; Η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά τη χοληστερίνη που βρίσκεται στο δέρμα και έτσι συντίθεται η βιταμίνη D. Έχει μάλιστα υπολογιστεί ότι 20 λεπτά καθημερινής έκθεσης στον ήλιο (των άνω άκρων και του προσώπου) είναι αρκετά για να πάρουμε την ποσότητα που χρειαζόμαστε. Το υπόλοιπο 10% της βιταμίνης D που έχουμε ανάγκη το παίρνουμε από τις τροφές (γαλακτοκομικά, αυγά και λιπαρά ψάρια).

Επομένως, είναι προφανές ότι η σημαντικότερη πηγή βιταμίνης D είναι ο ήλιος και η διατροφή λειτουργεί επικουρικά. Γιατί όμως δεν φτάνει η διατροφή; Επειδή οι ποσότητές της που βρίσκονται στα διάφορα τρόφιμα είναι μάλλον περιορισμένες. Έτσι, αν δεν μας έβλεπε καθόλου ο ήλιος, για να πάρουμε τη δόση βιταμίνης D που χρειαζόμαστε καθημερινά, θα έπρεπε να φάμε 20 αυγά ή 7,5 λίτρα γάλα ή 2 πιάτα σαρδέλες. Και όπως είναι προφανές, κάτι τέτοιο είναι μάλλον αδύνατο.

Βιταμίνη D: τα προβλήματα υγείας που προκαλεί η έλλειψή της

Οι σοβαρότερες επιπλοκές της έλλειψης βιταμίνης D είναι:

• Χαμηλά επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα
• Εμφάνιση ραχίτιδας στα παιδιά και οστεοπόρωσης στους ενήλικες
• Αυξημένη συχνότητα πτώσεων και συνοδών καταγμάτων

Επίσης, η έλλειψη της πολύτιμης αυτής βιταμίνης έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο:

• Σκλήρυνσης κατά πλάκας
• Σακχαρώδους διαβήτη (τόσο τύπου 1 όσο και τύπου 2)
• Διαφόρων μορφών καρκίνου (ειδικά του εντέρου)
• Καρδιακής νόσου
• Ψυχιατρικών νόσων
• Αυτοάνοσων νοσημάτων

Τα συνηθέστερα συμπτώματα που προκαλεί η έλλειψη βιταμίνης D

Τα πιο συνήθη συμπτώματα που προκαλεί η έλλειψη της “βιταμίνης του ήλιου” είναι κόπωση, γενικευμένη μυϊκή αδυναμία, κράμπες, πόνος αρθρώσεων, αδυναμία συγκέντρωσης, πονοκέφαλοι.

Τι είναι όμως αυτό που προκαλεί την έλλειψη της βιταμίνης D;

-Στη Μεσόγειο υπάρχουν άνθρωποι με πιο σκούρο δέρμα από ότι στη βόρεια Ευρώπη, οπότε η σύνθεση της βιταμίνης D από τον ήλιο στο δέρμα δυσχεραίνεται λόγω της μελανίνης.

-Γενικά, αν και έχουμε ηλιοφάνεια αρκετούς μήνες το χρόνο, το περισσότερο διάστημα έχουμε καλυμμένα τα χέρια μας -το σημείο του σώματος όπου συντίθεται η βιταμίνη D- με ρούχα. Τα τελευταία χρόνια αποφεύγουμε τελείως τον ήλιο, επειδή φοβόμαστε τον καρκίνο του δέρματος.

-Χρησιμοποιούμε αντηλιακά με πολύ υψηλό δείκτη προστασίας, που εμποδίζουν τη σύνθεση της βιταμίνης D στο δέρμα.

-Η μόλυνση της ατμόσφαιρας στις μεγάλες πόλεις όπου κινούμαστε καθημερινά εμποδίζει την ηλιακή ακτινοβολία να φτάσει τελικά στο δέρμα μας.

-Οι άνθρωποι μετά τα 70 τους χρόνια παρουσιάζουν μείωση της ικανότητας παραγωγής της βιταμίνης D στο δέρμα κατά 30%.

-Στις μεσογειακές χώρες δεν καταναλώνουμε τόσο τις λιπαρές τροφές που περιέχουν βιταμίνη D, αφού το κύριο λίπος της διατροφής μας είναι το ελαιόλαδο, που δεν μας δίνει βιταμίνη D.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να αναπληρώσουμε τη βιταμίνη D;

Σίγουρα ο ήλιος μπορεί να γίνει επικίνδυνος, κυρίως αν δεχόμαστε τις ακτίνες του πολλή ώρα και μάλιστα χωρίς αντηλιακό. Γι’ αυτό και πρέπει να φοράμε καπέλο, να χρησιμοποιούμε αντηλιακό και να αποφεύγουμε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο τις επικίνδυνες ώρες. Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τη σύνθεση της βιταμίνης D, αλλά και για την καλύτερη λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού (όταν καθόμαστε στον ήλιο, βελτιώνεται η διάθεσή μας, διάφορα δερματικά νοσήματα κ.ά.).

Έτσι, μπορούμε να ακολουθήσουμε το αρχαίο ελληνικό ρητό «Παν μέτρον άριστον» και να φροντίζουμε να βρισκόμαστε καθημερινά για 15-20 λεπτά στον ήλιο έχοντας το πρόσωπο και τα χέρια μας εκτεθειμένα. Ας μην ξεχνάμε ότι όσο πιο σκουρόχρωμο δέρμα έχουμε, τόσο πιο πολλή ώρα έχουμε ανάγκη να μας «βλέπει» ο ήλιος για να παραχθεί η απαραίτητη βιταμίνη D, παρακάμπτοντας τη μελανίνη του δέρματος που την εμποδίζει.

Αυτό δεν είναι απαραίτητο να γίνει στην παραλία· μπορούμε να «πάρουμε» τον ήλιο που χρειαζόμαστε στη βεράντα ή στον κήπο του σπιτιού μας, στο δρόμο καθώς περπατάμε κλπ. Όσο για το αντηλιακό, μπορούμε για εκείνα τα 20 λεπτά να το αποφύγουμε.

Πότε είναι απαραίτητα τα συμπληρώματα

Τα ειδικά συμπληρώματα βιταμίνης D είναι απαραίτητα κυρίως για όσους πάσχουν από οστεοπόρωση ή είναι μεγαλύτεροι από 65 ετών. Στην αγορά υπάρχουν σκευάσματα που περιέχουν ασβέστιο και βιταμίνη D, αλλά υπάρχει και ειδικό φάρμακο για την οστεοπόρωση που περιέχει επιπλέον βιταμίνη D. Όσον αφορά τις παρενέργειες, θα πρέπει να γνωρίζουμε τα εξής:

Η απλή βιταμίνη D, για να δημιουργήσει παρενέργειες, πρέπει να ληφθεί σε τεράστιες δόσεις, τέτοιες που είναι αδύνατον να χορηγηθούν από το γιατρό!
Μια ειδική μορφή βιταμίνης D (αλφακαλσιδόλη), αν ληφθεί χωρίς τη συμβουλή γιατρού και σε μεγάλες δόσεις, σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει αύξηση του ασβεστίου στα ούρα και στο αίμα, και αν αυτό χρονίσει, να δημιουργηθούν πέτρες στα νεφρά. Έτσι, οι ειδικοί συνιστούν ειδικές εξετάσεις ένα μήνα μετά την έναρξη της λήψης του σκευάσματος.

Συμπτώματα

Τα πρώτα συμπτώματα μετά από ένα δηλητηριώδες δάγκωμα είναι πόνος και οίδημα στο σημείο της έγχυσης, εντός λίγων λεπτών. Στην συνέχεια και όσο ο χρόνος περνάει χωρίς τις πρώτες βοήθειες, το οίδημα αυξάνεται και εξαπλώνεται και στο υπόλοιπο δαγκωμένο μέλος. Αμέσως μετά από ένα δηλητηριώδες δάγκωμα οι κινήσεις που πρέπει να κάνετε ή να μην κάνετε, είναι λίγες αλλά ουσιαστικές.

Πρώτες βοήθειες

Μην πανικοβάλλεστε (πολύ σημαντικό). Ο πανικός χειροτερεύει την κατάσταση. Με τα σημερινά μέσα έχετε όλο το χρόνο μπροστά σας να επισκεφτείτε ένα νοσοκομείο, όπου κι αν βρίσκεστε στην χώρα, μέσα στις επόμενες ώρες, με ασφάλεια και χωρίς ρίσκο.

Αφαιρέστε όποιο αντικείμενο ή ύφασμα θα μπορούσε να σφίξει το μέλος όσο αυτό πρήζεται (π.χ. δαχτυλίδια, ρολόι, βραχιόλια, κτλ).

Κρατήστε το θύμα ακίνητο εάν δεν είναι απαραίτητη η μετακίνησή του. Κρατήστε το δαγκωμένο μέλος όσο το δυνατόν πιο ακίνητο. Με την ακινησία του δαγκωμένου μέλους καθυστερούμε την εξέλιξη των συμπτωμάτων.

Μην κόβετε ή σκίζετε το δέρμα για να ρουφήξετε το δηλητήριο. Όχι μόνο δεν ωφελεί σε τίποτα, αντιθέτως μάλιστα, το τραύμα και το σοκ που προκαλείται από την πράξη επιδεινώνουν την κατάσταση και τα συμπτώματα.

Μην προσπαθείτε να ρουφήξετε το δηλητήριο με το στόμα.

Μην δένετε το δαγκωμένο μέλος. Είναι πολύ σημαντικό να μην εμποδιστεί η κυκλοφορία του αίματος. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος δημιουργίας θρόμβων και νέκρωσης του άκρου. Το δηλητήριο εξαπλώνεται κυρίως μέσω της λέμφου, συνεπώς μία σφιχτή περίδεση που θα σταματούσε την κυκλοφορία του αίματος είναι ανώφελη και επικίνδυνη. Αντιθέτως, μπορείτε να τυλίξετε το δαγκωμένο μέλος με κοινό, ελαστικό επίδεσμο από την πληγή έως την βάση του άκρου, τόσο λίγο σφιχτά όσο σε περίπτωση διαστρέμματος (να διατηρείται ο σφιγμός στην άκρη του μέλους). Αυτό μπορεί να καθυστερήσει την εξέλιξη των συμπτωμάτων, κάτι που ίσως βοηθούσε σε ενδεχόμενη πολύωρη μεταφορά του ασθενή σε νοσοκομείο. Ο επίδεσμος θα πρέπει να λύνεται και να δένεται αναλόγως κάθε 15-25 λεπτά, διότι το μέλος πρήζεται και η περίδεση σφίγγει περισσότερο. Παρ’όλα αυτά, μία τέτοια περίδεση δεν είναι και απαραίτητη.

Μην τοποθετείτε αντισηπτικά και άλλες ουσίες στο τραύμα.

Μην τοποθετείτε πάγο στην περιοχή του τραύματος.

Μην δίνετε αλκοόλ στον ασθενή.

Μην χορηγείτε παυσίπονα ή άλλα φάρμακα.

Μεταφέρετε τον ασθενή σε κοντινό νοσοκομείο με ψυχραιμία και ασφάλεια, αφού πρώτα έχετε ειδοποιήσει.

Μπορείτε να έχετε στο “κιτ πρώτων βοηθειών” σας αντιισταμινικά και κορτιζόνη για να τα χορηγήσετε στον ασθενή, σε περίπτωση που εμφανιστούν έντονα σημάδια αλλεργίας, εφόσον πάρετε έγκριση και οδηγίες από το Κέντρο Πρώτων Βοηθειών. Απευθυνθείτε στον γιατρό σας για τον τύπο και τις δοσολογίες που αντιστοιχούν στον καθένα.

Χρήσιμες συμβουλές

Η χρήση αντιοφικού ορού δεν συνιστάται καθώς μπορεί να αποβεί επικίνδυνη (αλλεργικό σοκ). Μόνο οι ειδικοί γιατροί μπορούν να κρίνουν και να αποφασίσουν για την χρήση του ορού, η οποία γίνεται πλέον μόνο σε κρίσιμες περιπτώσεις και γενικώς αποφεύγεται. Συνήθως ακολουθείται αγωγή με χορήγηση αντιβιοτικών και προαιρετικά αδρεναλίνης, κάτι που μόνο οι γιατροί μπορούν να κρίνουν, επίσης. Τα συμπτώματα υποχωρούν μετά την κατάλληλη ιατρική αγωγή.

Συνεπώς, βλέπουμε ότι με απλούς τρόπους, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε προσωρινά το δάγκωμα φιδιού, τουλάχιστον μέχρι να φτάσουμε σε κάποιο νοσοκομείο ή φαρμακείο. Ίσως το πιο σημαντικό από όλα είναι να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας. Έτσι, θα μπορούμε να ανακαλέσουμε συμβουλές και οδηγίες για πρώτες βοήθειες και σίγουρα, δεν θα προκαλέσουμε επιδείνωση της κατάστασης. Ειδικά στη χώρα μας, είναι πολύ σπάνιες οι περιπτώσεις που οι άνθρωποι έρχονται σε επαφή με δηλητηριώδη φίδια, κι αυτό είναι ένας ακόμη λόγος για να μην μας πιάσει πανικός.